TÜP BEBEK TERİMLER SÖZLÜĞÜ

1 İnfertilite Mevcut tanısal yöntemlerle sebebi tespit edilemeyen
kısırlık durumu. Tüm infertil çiftlerin ortalama %10 unu kapsar.
2 Akrozom Sperm başını çevreleyen koruyucu yapı. İçinde
enzimler bulunur ve spermin yumurtaya girebilmesini sağlar.
3 Adenomyozis Rahim içi zarındaki (endometrium) salgı bezlerinin
rahim kas tabakası içine yayılması sonucu oluşan ve ağrılı, yoğun kanamalı
menstruasyona yol açan, rahimi büyük ve süngerimsi-yumuşak hale getiren tablo.
4 Antral folikül sayısı (AFC) Menstrüel siklusun ilk günlerinde ultrasonda
saptanan küçük (2-8 mm) erken foliküllerin sayısı. Bunlar over rezervini
gösterir.
5 Anti-Müllerian Hormon (AMH) Over rezervini saptamaya yarayan kan testi.
6 Antifosfolipid antikorlar (APA) Rahim duvarında gelişen plasenta ve eklerini
kaplayan kimyasal maddelere karşı oluşan antikorlar. Kanında yüksek miktarda bu
antikorları taiıyan kadınlarda, gebeliğin düşükle sonlanma riski artar ve
infertilite tedavilerinde başarısızlık gelişir.
7 Antisperm antikorlar Kadın yada erkeğin kan veya üreme organları salgılarında bulunan
ve sperm yüzeyini kaplayarak yada onu öldürerek gebelik başarısını zorlaştıran
antikorlar.
8 ART Yardımcı Üreme Teknikleri
9 Assisted hatching Yumurta dış kılıfının kimyasal yada mekanik olarak inceltilerek,
transferde embroyun rahime tutunma olasılığını arttıran teknik.
10 Blastokist Embryo gelişiminin ileri bir evresi. 5.-6. gün transferinde
verilen embryonun adı.
11 CGH Comperative genomic hybridization – Bir hücrenin tüm
kromozomlarının incelendiği test
12 Dış gebelik (ektopik gebelik) Embryonun rahim dışına yerleşmesi sonucu oluşan gebelik. En çok
tüplerde oluşur (tubal gebelik). Tespit edilmezse, yerleştiği yerde yırtılma ve
iç kanamaya yol açıp, acil bir tablo oluşabilir. Tıbbi yada cerrahi tedavi
gerekir.
13 Diagnostik histeroskopi Ofis şartlarında genel yada lokal anestezi ile yapılan, ince bir
kamera-ışık sistemi ile rahim içinin sıvı veya gaz verip genişletilerek
incelenmesi işlemi.
14 Embryo Başlangıç Hücre bölünmesinden, gebeliğin ilk 8 haftasına kadar döllenmiş
yumurtaya verilen isim. Bundan sonra embryo farklılaşmaya ve insan organik
şeklini almaya başlar ve adı fetus olur.
15 Embryo transferi Laboratuarda geliştirilmiş embryonun rahim içine yerleştirilmesi
işlemi.
16 Endometriozis Rahim iç zarı endometriumun, rahim dışında gelişmesi. Tüp,
yumurtalık yapışıklığı ve tıkanıklığına, menstrüasyonda ağrıya, infertiliteye ve
over kistlerine (çikolata kisti) yol açar.
17 Endometrium Rahim iç zarı. Hormonal etkilerle her menstrüel periyotta
kalınlaşır ve gebelik olmazsa dökülür.
18 Estradiol (E2) Yumurtalıklardaki foliküllerden üretilen bir hormon. İnfertilite
ilaçlarına yumurtalık cevabını ölçmek için kandaki düzeyine bakılır.
19 Fertilite korunması Kadın doğurganlığının korunması amacıyla, yumurtalarının veya
embryoların sonradan kullanabilmek amacıyla dondurularak saklanması işlemi.
20 Fetus Embryonun 8.gebelik haftasından sonraki adı. Artık
şekil olarak insan görünümüne farklılaşmıştır.
21 FSH Beyinde hipofiz bezinden salgılanana ve yumurtalıkları uyaran
hormon. Ovulasyon indüksiyonu, aşılama ve tüp bebekte yumurtalıkları geliştirmek
amacıyla ilaç olarak kullanılır. (Gonal-f, Puregon, Fostimon)
22 GnRH agonist ve antagonistleri Hipofizden FSH ve LH hormonu salgılamasını
baskılamak için kullanılan lucrin, decapeptyl, cetrotide, orgalutran gibi
ilaçlar.
23 Gonadotropinler Gonad dokularını (yumurtalık, testis) uyarmak için kullanılan
FSH, LH hormonları içeren ilaçlar.
24 Hormon (seks hormonları) Testis, yumurtalık ve böbrek üstü bezlerinden salgılanan
kimyasal maddeler. Üreme ve cinsel kimlikte belirleyici rol oynarlar.
25 HSG (Histerosalpingografi) Fallop tüpleri ve rahim içini değerlendirme amacıyla vaginal
yoldan verilen ilaçla seri röntgen filmleri çekilmesi işlemi.
26 Human Koryonik Gonadotropin (hCG) Rahime tutunan embryo ve sonrasında plasenta tarafından üretilen
bir hormon. Kan seviyesi yüksekliği gebelik testi olarak kullanılır. İnfertilite
tedavisinde yumurtaları olgunlaştırmak için kullanılır. (pregnyl, ovitrel)
27 Histeroskopi Rahim ağzı kanalı ve rahim içinin polip, perde, myom, yapışıklık
vs. için gözle incelenmesini sağlayan işlem. Aynı esnada bu patolojilerin
tedavisi de yapılabilir.
28 İmplantasyon Embryonun endometrium içinde yuvalanması ve anne kan dolaşımı
sistemi ile bağlantı kurması, tutunma.
29 İnfertilite Korunmaksızın, 1 yıl düzenli cinsel ilişkiye rağmen
gebe kalınamaması, kısırlık.
30 İntrasitoplazmik sperm injeksiyonu (ICSI) Yumurtanın içine, seçilmiş bir adet spermin ince özel bir
pipetle yerleştirilmesi, mikroinjeksiyon. Şiddetli sperm bozukluğu varlığında
tüp bebek için kullanılır.
31 İntrauterin inseminasyon (IUI) Yıkanarak hazırlanmış, seçilmiş spermlerin, yumurtlama gününde
bir kateter aracılığıyla rahim ağzından geçilerek endometriuma verilmesi.
32 In vitro fertilizasyon (IVF) Fertilite ilaçlarıyla yumurtalıkların uyarılması, oluşan
yumurtaların toplanması, laboratuarda spermle birleştirilerek embryo
oluşturulması ve oluşan embryonun rahime transferini içeren infertilite tedavi
işlemi, tüp bebek.
33 Kimyasal gebelik Kan veya idrarda gebelik testinin pozitif çıkması ancak
gebeliğin, ultrasonla görünebileceği aşamaya gelemeden düşükle sonlanması.
34 Klinik gebelik Ultrasonla tespit edilebilen gebelik durumu. Bir düşük yada dış
gebelik materyalinin patolojik olarak gebeliği teyit etmesi de klinik
gebeliktir.
35 Klomifen sitrat Yumurtlama tedavisinde tek başına yada gonadotropinlerle
birlikte kullanılan sentetik bir hormon. Klomen, Serofen.
36 Kontrollü Ovarian Hiperstimülasyon (KOH) Ferilite ilaçlarıyla yumurtalıkların uyarılması ve sonucunda çok
sayıda yumurta (folikül) olgunlaşması.
37 Korpus luteum Yumurta salgıladıktan sonra folikülün dönüştüğü yapı, sarı
cisim. Progesteron ve estrojen hormonu salgılar ve gebelik olmazsa 10-14 günde
kaybolur.
38 Kriyoprezervasyon Sıvı nitrojen içinde yumurta, sperm ve embryonun sonradan
çözülerek kullanılmak üzere dondurulması işlemi
39 Kromozomlar Yapısal özellikler ve genetik materyalin taşındığı, sperm,
yumurta ve diğer hücre çekirdeklerindeki yapılar. Her hücrede 23 çift kromozom
bulunur.
40 Laparoskopi Karın içi ve pelvik bölgenin fiberoptik kamera
sistemi ile küçük kesilerden girilerek tanı amaçlı incelenmesi ve gerekli
cerrahi girişimlerin yapılmasını sağlayan işlem, kapalı ameliyat.
41 Luteal faz defekti Menstrüel siklusun 2. devresinde (yumurtlama sonrası) yetersiz
hormonal üretime bağlı infertilite ve düşüğe yol açan tablo.
42 Menstrüel siklus Menstrüel periyotlar (adet kanamaları) arasındaki süre. Ortalama
süre 28 gündür.Yumurtlama bu sürenin ortasında gerçekleşir (14. gün civarı).
43 Oosit Yumurta hücresi.
44 Overler Rahmin her iki yanında, fallop tüplerinin bitişiğinde yer alan,
yumurta ve hormon üreten organlar, yumurtalık.
45 Ovulasyon Yumurtalıktan pelvis boşluğuna yumurta salınması işlemi,
yumurtlama.
46 Polikistik Over Sendromu (PKOS) Overlerin çok sayıda küçük kistler içerdiği, ovulasyon ve
menstrüel siklus bozuklukları ile infertiliteye yolaçan tablo.
47 Polipler Rahim ve servikal kanalda gelişen, ağrı, kanama yapabilen,
embryonun tutunmasını önleyebilen doku çıkıntıları.
48 PGD Embryonun yapısal ve sayısal kromozomal değerlendirmesine ve
sağlıklı embryo transferine olanak tanıyan genetik inceleme.
49 Progesteron Ovulasyon sonrası korpus luteum haline dönen folikül
hücrelerinden salgılanan ve endometriumu gebeliğe hazırlayan hormon. IVF
tedavilerinde injeksiyon, jel yada hap şeklinde kullanılarak, embryo tutunmasını
arttırmak ve düşükleri önlemek için kullanılır.
50 Semen Sperm Prostat sıvısı ve diğer erkek üreme sıvılarını içeren ejakulat
sıvısı.
51 Servikal kanal Serviks vaginaya açılan kısmı ile rahim boşluğu arasındaki
bağlantı.
52 Serviks Rahimin vaginaya uzanan alt kısmı, rahim ağzı.
53 Spermogram Sperm Erkek üreme hücresi sayı, hareket ve morfolojisini değerlendiren
test
54 TESE Spermogramda sperm saptanmadığında (azospermi), testislerden
genellikle lokal anestezi kullanılarak parça alınıp sperm araştırılması işlemi.
55 Testosteron Sperm üretim ve olgunlaşmasını ve erkek seksüel karekterlerini
sağlayan hormon.
56 TSH Tiroid bezinden hormon salgılanmasını sağlayan hipofiz bezi
hormonu.
57 Ultrason Yüksek frekanslı ses dalgaları üreterek, bunların doku ve sıvı
ortamlardan yansımasını görüntü haline getiren tanısal ve girişimsel yöntem.
58 Uterus Gebelikte büyüyebilme potansiyeline sahip, kas dokusu,
endometrium ve servikten oluşan organ, rahim.
59 Varikosel Testis toplardamarlarındaki variköz genişlemeler. Isı artışı
nedeniyle sperm fonksiyonlarını bozabilir ve ağrı yapabilir.
60 Vitrifikasyon Ultra hızlı yumurta ve embryo dondurma yöntemi. Önceden
kullanılan yavaş dondurma yöntemine göre çok daha güvenlidir.
61 Yumurta Kadın üreme hücresi, oosit. Yumurtalıklarda (over) gelişir.
İnsan vücudundaki en büyük hücredir.
62 Yumurta toplama Yumurtaların overlerdeki foliküllerden ovulasyon öncesi
toplanması. Hafif sedasyon analjezisi ile vaginal yolla, ultrason eşliğinde bir
iğne yardımı ile yapılır.
63 Zigot Bölünene kadar döllenmiş yumurtaya verilen ad. Bölünme sonrası
embryo adını alır.